[Tarafların eşit olmadığı bir dünya. Neyi, nasıl arıyoruz? Bir düşünce denemesi.]
Asimetrik Dünya Görüşü Nedir
İnsanlar topluluk halinde yaşarlar. Yaşarken de kendi kültürlerini oluşturur. Kuralları olan bir yaşam geliştirirler. Tıpkı doğa gibi. Kurak topraklarda hayat farklıdır. Kurallar, kuraklığa göre şekillenir. Hayvan türü kuraklığa uyum sağlamıştır. Daha az su tüketir. Sıcaklığın yükseldiği saatlerde enerjilerini harcamaz. Suyu verimli kullanır. Yaşamak için gerekli ortam sağlanır. Hayatın devamı için çaba sarf edilir.
Dünya görüşünden ne anlıyoruz?
Dünya görüşü bir yaşama biçimidir. Kuralları olan bir yaşama biçimi. Bireyler azdan çoğa göre birlikte yaşarlar. Bu bazen, aile tiplerine göre isimlendirilir. Çekirdek aile veya ataerkil aile gibi. Bazen de büyük topluluklarda olduğu gibi millet veya halk diye isimlendirilir. Bu isimlendirmelerde geçerli kurallar vardır. Kural yoksa düzen de yoktur.
Asimetriden ne anlamalıyız?
Kurallar her zaman yazılı değildir. Yaşam deneyimi içinde sistem oluşur. Herkes de o sisteme göre hareket eder. Topluluk büyüdükçe yönetmek zorlaşır. Yazılı kurallara ihtiyaç duyulur. Yazılı kural demek o topluluğu yöneten bir üst yönetim var demektir. Topluluğu bir araya getiren çoğunluktan daha az bir grup. Daha az, çoğu idare etmek isterse kuralları da ona göre yapmak zorunluluğu ortaya çıkar. İşleyen şekil bozulmuştur. Yeni bir biçimde oluşan bir topluluk vardır artık. Bu asimetrik bir toplumdur. Düzeni bozulmuştur. Otoriter bir yönetim oluşmuştur. İçinde uyumsuzluğu barındırır.
İnsanlar veya hayvanlar veya bitkiler doğal hayatta müdahale edilmeden serbest şekilde hareket ederken kendi hayat biçimlerini oluşturup ona göre yaşarlar. Hayat biçimleri bozulmamıştır. İlişkiler doğaldır. Topluluğun şeklinin bozulması ya istenmeyen şekilde büyümesinden ya da dış etkenlerden dolayı olsun ya içerden ya da dışardan müdahale etmeye sebep olur. Her müdahale biçimi bozar. Yeni şekil oluşur. Aslından uzaklaşan toplulukta yeni oluşumlardan söz edebiliriz. Yeni oluşumlar ise yeni kuralları zorlar. Kuralları kim koyacaktır? Kurallar kimin faydasına işleyecektir.?
Kural demek yönetmek demektir. “Kim yönetecek?” sorusuna da cevap aramak gerekir. Yönetmek için araca ihtiyaç vardır. Toplumu dizginleyen, yön veren araçlara ihtiyaç duyulur. Asimetrik dünya görüşü, işte bu gibi düzeni bozulmuş topluluklar da görülen bir anlayıştır.
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi mezunu
Baba. Eşini, çocuklarını ve ailesini çok seviyor. Hayatı seviyor.
