12 Mayıs 2025

Sığ/a/mamak

Yazar: İrem Erva SÜRÜCÜ

Bir şeyi söylemiş olmak için söyleme hâli gittikçe arttı. Karşısındaki insanı kıracak mı, üzecek mi hiç düşünmeden konuşan insanlar her yerde. Özellikle onların bulunduğu toplumun koyduğu kalıplara sığmıyorsanız vay halinize! 

Sığamamanın kelime anlamı; bir hacme/yere yerleşip barınmaya yetmemek, o denli küçülememek, sığışamamaktır. Belki size toplumun belirlediği kalıplara sığamama hissi tanıdık değildir fakat linçlenme, dışlanma gibi hisler oldukça tanıdıktır. Sığmadığınız bir kalıp varsa o kalıba sığanlar(!) tarafından linçlenir ve dışlanırsınız. En basit örneği ise herkesçe bilinen bir kitabı bilmemek veya okumamaktır. Ne kadar çabalarsanız çabalayın; asla bu kitaptan farklı bir zevkiniz olduğunu, size hitap etmediğini, bu yüzden bilmediğinizi kabul ettiremezsiniz ve sadece yargılanırsınız. Ortamda o kitap hakkında konuşulduğunda siz sadece köşede dinlersiniz. Bir kişi okuduğu kitabın yazarını bilmiyor diye kültürsüz veya cahil olmuyor; bir kişi paten kaymayı bilmiyorsa yeteneksiz veya beceriksiz olmuyor; kimse zamanla bazı kalıplara oturtulmuş zihniyetler veya bakış açılarına dâhil değil diye kültürsüz veya cahil olmuyor. Yazıya başlarken sığamamanın kelime manasına bakmıştık, orada dikkatinizi çekmesini istediğim bir cümle var: “O denli küçülememek.” Siz o kalıba küçük olduğunuz için değil, kalıptan da büyük olduğunuz için sığmıyorsunuz. Sizde onlarda olandan fazlası olduğu için sizden korkuyorlar ve sizin kendinize olan özgüveninizi, sizi linçleyerek kaybetmenize neden oluyorlar. Eğer Rus edebiyatı seviyorsanız ve bulunduğunuz toplum İngiliz edebiyatı sevip size “Bunu okumadın mı cahil, nasıl bu yazarı bilmezsin, üç yaşındaki kardeşim bile biliyor. Rus edebiyatı okumayı bırakıp İngiliz edebiyatı okumaya başlarsan bizimle vakit geçirebilirsin.” gibi ifadeler kullanırlarsa kendinizi törpülemeyin. Sakın ha sözlerimi yanlış anlamayınız; ben size kesinlikle İngiliz edebiyatı veyahut Rus edebiyatı okumayın demiyorum. Fakat sırf bir toplumda bulunmak, onlarla vakit geçirmek için kendinizi törpülemeyin. Kendi kalıplarınızı kendiniz şekillendirin ve o kalıbı hep genişletmeye odaklanın. Ama unutmayınız ki sizin kalıbınız kimseninkine benzemek zorunda değil. Çünkü kişinin en güzel hâli, kendi olduğu hâlidir. Emin olun, bir yerde sizin zevkinize uyuşan insanlar bulacaksınız. Tek Rus edebiyatı seven siz değilsiniz ya? Vesselam.